ખીમરા લોડણના દુહા
(1) તડકો ને આ ટાઢય, વગડો ય વેઠલ નહિ;
રે'વી મારે રાત, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.
(2) રાવલિયા મું રાત, વગડાની વેરણ થઈ;
સગા દેને સાદ, ખાંભીમાંથી ખીમરા
(3) આ હેતુ તે કાયમ હેતનાં, ને કરે જ ઓશીકા કોય;
પણ આ લોડણ ચડાવે લોય; તારી ખાંભી માથે ખીમરા. (રામભાઈ)
(4) ખંભાત થી હાલી ખીમરા, નાવા ગોમતી ગઈ;
અધુરા લખ્યા આંકડા, વિધાતા હું અધવચ્ચે રહી.
(5) ભોજાયું ભેળો મળી, આવે મળવા મહેમાનો ને ;
હૈયું જો ને હીલોળા લે, ખાંભા લગણ ખીમરા.
(6) આયરીયો આવે ઉડતો, ભળી ભોજાયું ભેળો;
પાણી તડી ઠેકતો, પઞ વરતાંણો પુરુષ તણો.
(7) આરો ઉથરતો પગ, પલખાણો પુરુષ નો;
થડકો થાને લો, ખાંભા લગણ ખીમરા.
(8) આવે કોઈ આહીર, ભોજાયું ભેળો ભળી;
પણ આરો ઉતરતાં, પઞ પલખાણો પુરુષનો.
(9) પાણે પઞ દઇએ નહીં, સેવાળેલ સઞા;
લથડ માં લાડા, ખમ્મા તું ને ખીમરા.
(10) ભોજાયું ભેળો મળી, આવે આવતરો આહીર;
વરત અમારા વીર, ખોટાં કરાવશે ખીમરા.
(11) ભોજાયું ભેળો મળી, તું આવે મળવાને મીસ,
પણ વરત અમારા વીર, ખોટાં થાશે ખીમરા.
(12) રાવલ ગામ રળીયામણું, બોરાં મચ્છર ને માખ; જાતના અમે આયર, દાતરડી અમારી અગર.
(13) આવી ઉભો દેશ, ગાજુ કોઈ ગમ્યા નહી; રુડો રાવલ દેશ, તું ઘટમાં ખુત્યો ખીમરા.
(14) મરવાં વાંસડીયું વાય, મરવે મન માને નહીં; સરવો તારો સાદ, ખાંડથી મીઠો તું ખીમરા.
(15) તું મળ્યો ને મન મળ્યાં, ભોજાયું ભેરી કરી; નારી ને નરાં, ખરાં નિવડયાં ખીમરા.
(16) ખીમરા ખારો દેશ, મીઠા બોલા માનવી; વળતાં વિશામો લેશું, ખોટી કર ન ખીમરા.
(17) વીસ દીનો વદાળ, આઠમે દાડે આવીશું; રો' મા રાવિલયા, ખારા આંસુડે ખીમરા.
(18) ડાબી ભેરવ કળકળે, હરણ જમણે જાય; લોડી ખંભાતણ કહે, સંઘ દ્વારકા ન જાય.
(19) ડાબી ભેરવ કળકળે, જમણે લારી થાય; તે સકને નીકળીયે, તો નક્કી કાળ થાય.
(20) આજની અધરાત, બે બે પંખી બોલીયાં;
વાલમ તમારી વાત, ખોટી હોજો ખીમરા.
(21) મોડું મુજને થાય, રજા દે રાવલના ધણી; જમણાં ઝાંગર ઉતર્યાં, ડાબી ભૈરવ સંભળાય.
(22) માટે મુકી વસવાટ, રજા દે રાવલના ધણી; રથડો હાલું હાલું થયો, રોકાયો નવ રોકાય.
(23) સંઘ સડેડો જાય, ખમાડા ખમે નહીં,
રાવલિયા દે રજા, ખોટી ન કર ખીમરા.
(24) લોડણ વિસામે મનમાં, સંઘ દ્વારકા નહીં જાય; દ્વારકા દેવળ અમને, સ્વપ્નાં આવ્યાં જો.
(25) દ્વારકાના દેવળમાં, મને સ્વપ્નું લાધીયું; સાચું હો જો સગા વીર, ખોટું હો જો ખીમરા.
(26) તે સાચાં ન હો જો, ખોટાં મારા ખીમરા; નખમાં નો' તા રોગ, જોગ હતા જવતર તણાં.
(27) કેમ થયો કાળને ભોગ, ખોટું મારા ખીમરા; અમે ગયા'તા જગન્નાથ, દર્શન કરવા દેવના.
(28) મારગ કાંઠે મસાણ, ઉજરડા આહીર તણું; પોઢેલ મારો પ્રાણ, રાવલિયો રણમાં રહ્યો.
(29) અધવચ ઊઠી આગ, ખાંભી ખોડાવું ખીમરા;
ખીમરા ખારો દેશ; મીઠા બોલા માનવી.
(30) ત્યાં પોઢેલ મારો પ્રાણ, ખબર ન હતી ખીમરા;
ખીમરા ખારો દેશ, મીઠા બોલા માનવી.
(31) મને જાગી દેને જવાબ, ખોટી કરમાં ખીમરા;
જાતાં જોયો જુવાન, વળતાં જોયો પાળીયો
(32) મારી પાસે નથી પડધામ, ન' તો ખાંભી ખોડાવત;
ભીમસેની ભાંગે નહીં, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.
(33) રાવ કરે રદીયાને, શડવઢુ કરી ગયો ખીમરો;
કોમળ મારા ઉર, ભીંસુ તોય ભાંગે નહીં.
(34) મારગ કાંઠે મસાણ, ઓળખ્યા નહીં આયર તણા;
ઊતરી આરસ પહાણ, ખાંભી કોતરાવું ખીમરા.
(35) જાતાં જોયો જુવાન, વળતાં ભાળ્યો પાળીયો;
ઊતરાવું આરસ પહાણ, તારી મુરત બનાવું ખીમરા.
(36) વિગતે કરું વિચાર, પાણો પુજાય નહીં;
સથરો તેડાવી સલાત, તારી ખાંભી નખાવું ખીમરા.
(37) ઘોડાળા જાવ ઘરવાટ, અમે પગ પાળા પુગશું;
રેવી મારે રાત, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.
(38) તડકો ને ટાઢ, વગડોય વેઠલ નહીં;
રેવી મારે રાત, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.
(39) લાંબુ નાવદ્રું ને ભોગાત, ભવમાં ભાળેલા નહીં;
નાવદ્રાના નેસમાં મું રાત, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.
(40) રાવલિયા મું રાત, વગડાની વેરણ થઈ;
સગા દેને સાદ, ખાંભીમાંથી ખીમરા.
(41) ? ? ? ?
હ્રદય ખોલી રોઉં, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.
(42) કુંપા કાચ તણાં, રાખ્યા રીયા નહીં;
ભાંગી ભુકા થયાં, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.
(43) રેત હું એક રાત, ચડત મન ચાકડીયે;
રોળ્યાં રાવલિયે, ખડવઢું કર્યાં ખીમરા.
(44) મોતી માજીગર તણું, જાણે પહેરશું આ દલ;
ત્યાં ડુબ્યું મધ દરીયે, અમે ખોયું રતન ખીમરા
(45) ચોરી આંટા ચાર, અમે બાજોઠે બેઠા નહીં;
વાલમ તારી વરમાળા, ન પહેરાણી ખીમરા.
(46) માઠે સુકને આવીયાં, ને ડાબો થયો ગુણેશ;
નાવદ્રાના મારગે, રાવલિયો રણ માં લીયો.
(47) ખીમરા ખારો તારો દેશ, મીઠા બોલા માનવીયૂ;
તું જાગીને દે જવાબ, તારી ખાંભીમાંથી ખીમરા.
(48) કોઈ ચડાવે તેલ, કોઈ ચડાવે સીંદોર;
લોડણ ચડાવે લોહી, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.
(49) સગા ચડાવે સીંદોર, દીવોને નાળીયેર દોય;
પણ લોડણ ચડાવે લોય, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.
(50) કાકા કુટુંબ ચડાવે, નાળિયેર ને સીંદોર;
લોડણ ચડાવે લોહી, તારી ખાંભી માદે ખીમરા.
(51) કાચલિયુ ને કપુર, વીગતે વીગતે વાવજો;
આવવું પડશે જરુર, ખાંભી જુવારવા ખીમરાની.
(52) અણીઆળા અમ ઉર, ભીંસુ તોય ભાંગે નહીં;
બળ કરતાં હું બીઉ, તારી ખાંભી માયે ખીમરા.
(53) ખીમરા મોટી ખોટ, માણસને મરવા તણી;
બીજી લાખ કરોડ, એ સમી એકે ય નહીં.
(54) સારસ પંખીની જોડ, જુદી કદાપિ ન પડે;
જો પડે એકની ખોટ, બીજું માથું પટકી ને મરે.
(55) ખાંભી ખંભા પર, મન વીસોતીયે લાગે નહીં;
કાઢૂં મારા પ્રાણ, ખીમરા તારી ખાંભી માથે.
ખેમરા-લોડણના દુહા. ::: માહિતી હોય તો જરૂર મોકલશો.
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો